Rubrikalar: ARAŞDIRMA DÜNYA XuralTAC

İranın XİN rəhbərinə sanksiya

Fəramərz Dəvar

“İranwire”, 27.06.2019

İyunun 24-də ABŞ-ın Maliyyə naziri Stiven Mnuçin İranın Xarici İşlər naziri Məhəmməd Cavad Zərifə ABŞ sanksiyalarının tətbiq ediləcəyini açıqlayıb. Əgər bu baş verərsə, İran XİN-in rəhbəri ABŞ-ın sanksiya siyahısına daxil edilən dünyada ilk şəxs olacaq.

ABŞ hökuməti davranışını “normallaşdırmaq” üçün İslam Respublikasına maksimum təzyiq göstərmək istəyir. Əgər Birləşmiş Ştatlar İranın Xarici İşlər naziri vasitəsilə “maksimum təzyiq”i intensivləşdirməyi planlaşdırırsa, sanksiyalar Nyu-York şəhərinə səfər etməsi üçün ona viza qadağası qoyacaq, yəni Zərif BMT görüşlərində iştirak edə bilməyəcək.

Mahmud Əhmədinejadın (2005-2013) prezidentliyi dövründə Avropa İttifaqı İranın Atom Enerjisi Təşkilatının rəhbəri Əli Əkbər Salehini boykot edib. Lakin 2011-ci ildə Salehi Əhmədinejadın Xarici İşlər naziri olanda, diplomatik toxunulmazlıq hüququna malik idi, buna görə də, Aİ onu sanksiya siyahısından çıxarmışdı.

Ümumiyyətlə, İrana qarşı yeni ABŞ sanksiyalarının misli görünməmişdir. Zərifə viza verməmə qeyri-mümkündür. BMT-yə ev sahibliyi edən ölkə kimi, ABŞ müqaviləyə əsasən, üzv ölkələrin vəzifəli şəxslərinə və ya BMT tərəfindən Nyu-Yorka dəvət edilən şəxslərə viza verməyə borcludur.

Eyni zamanda ABŞ Konqresi Amerika hökumətinə Birləşmiş Ştatların milli təhlükəsizliyinə zərər verdiyini düşünən şəxslərə viza verməməni qanuniləşdirib. Məsələn, 1988-ci ilin payızında, prezident Ronald Reyqan dövründə milli təhlükəsizliyə istinadla, Fələstin lideri Yasir Ərəfata viza verilməyib.

İllər sonra, ABŞ prezidenti Barak Obama dövründə ABŞ hökuməti ilə İslam Respublikası arasında münasibətlər yaxşılaşdıqda və Birləşmiş Ştatların dövlət katibi Con Kerri iranlı vəzifədaşı ilə birlikdə nüvə sazişini müzakirə edərkən, İranın BMT-dəki səfiri Həmid Əbutalibiyə viza verilməyib. Çünki o, 1979-ci ildə 52 amerikalı, o cümlədən ABŞ-ın Tehrandakı səfirliyinin işçilərinin 444 gün müddətinə girov götürmüş radikal tələbələrdən biri olub.

Əbutalibi ittihamları rədd edib və yalnız girovların tərcüməçisi kimi çıxış etdiyini bildirib, amma ABŞ ona viza verməkdən imtina edib, İslam Respublikası isə BMT-yə yeni səfir təyin etməyə vadar olub.

İndi ABŞ 2019-cu il sentyabrın 17-də başlayan BMT Baş Assambleyası da daxil olmaqla, BMT toplantılarına qatılmaq üçün Zərifə viza verməkdən imtina edə bilər. Viza versə belə, Zərifə digər məhdudiyyətlər qoyula bilər. Məsələn, İranın Xarici İşlər naziri uçuşları İslam Respublikasının təyyarələrində edir. Lakin indi həmin təyyarələr yanacaq və aeroport xidmətlərindən məhrum edilə bilər.

Hazırda ABŞ BMT qərargahında digər İran diplomatlarına da məhdudiyyətlər qoyur. İranlı diplomatlar və səlahiyyətlilərə Nyu-York ştatını tərk etməyə və hətta BMT qərargahından 40 kilometr uzaqlaşmağa icazə verilmir.

Buna görə də, İran prezidenti BMT-nin toplantılarına qatılmaq üçün ölkəni ziyarət edərkən, birbaşa Nyu-Yorka yola düşür. Bununla yanaşı, Xarici İşlər naziri Zərif yalnız Nyu-Yorkdan Amerika mətbuatına müsahibələr verib.

Niyə Zərifə öncədən xəbərdarlıq edilib?

Bir qayda olaraq, ABŞ-ın sanksiyalar siyahısına salınan şəxslərə ABŞ ərazisinə giriş icazəsi verilmir və ABŞ hakimiyyət orqanları hər hansı bir aktivi, məsələn, bank hesabları və əmlaka hüququ bloklayır.

ABŞ Xəzinədarlığı İran Xarici İşlər nazirinə sanksiya tətbiq edərsə və Zərifin ABŞ-da aktivləri varsa, bu mallar Xəzinədarlığın Xarici Aktivlər İdarəsi (OFAC) tərəfindən müəyyən edilə və bloklana bilər. ABŞ hökumətinin nə qədər uzağa getmək istədiyini nəzərə alsaq, İranın Xarici İşlər naziri “Twitter” hesabını da itirə bilər.

Məhəmməd Cavad Zərif ABŞ-ın keçmiş sakinidir, onun yeniyetməlik illəri bu ölkədə keçib. İran Xarici İşlər Nazirliyində işə başladıqda, hələ də ABŞ-da beynəlxalq münasibətlər üzrə magistr dərəcəsi və beynəlxalq hüquq doktoru kimi təhsilini davam etdirirdi. Odur ki, onun ABŞ-da şəxsi aktivləri ola bilər.

Zərifin ABŞ-da aktivləri varsa, bu xəbərdarlıqla onlar əlindən alına və ya bloklana bilər. Ancaq xəbərdarlıq edilmənin özü maraqlıdır, ABŞ hökuməti Zərifə qarşı sanksiya məsələsinin açıq olduğunu ortaya qoyub.

Trampın icra sərəncamından görünür ki, ABŞ ona dəyəcək şəxsi zərərin azaldılmasında maraqlıdır, bu da nadir diplomatik jestdir.

Tərcümə: Strateq.az

Paylaş:

This post was last modified on 27 İyun 2019 7:27 axşam

Son Əlavələr

  • GÜNDƏM
  • XuralTAC

“Düşmən ümid edir ki, Azərbaycanda satqın bir nəsil formalaşacaq”-ŞOK

İlham İsmayıl Düşmən ümid edir ki, Azərbaycanda satqın bir nəsil formalaşacaq və Qarabağı təslim edəcək... Azərbaycan parlament seçkilərinə hazırlaşır. Ermənilər…

10 Dekabr 2019
  • GÜNDƏM
  • MANŞET
  • XuralTAC

Tural Abbaslı və Pənah Hüseyn “Siyasət meydanında”: “Seçkilərə kimlər gedir?..”-VİDEO

Azərbaycan Xalq Partiyasının sədri Pənah Hüseyn və AĞ Partiyanın sədri Tural Abbaslı 09 dekabr 2019-cu il, saat 19:00-da canlı yayında…

10 Dekabr 2019
  • GÜNDƏM
  • MANŞET
  • XuralTAC

Zəlimxan Məmmədli “Siyasət meydanı”nda: “Müxalifət birləşə bilmir”-VİDEO

“Borçalı” Cəmiyyətinin sədri Zəlimxan Məmmədli 09 dekabr 2019-cu il, saat 17:00-da canlı yayında Xural TV-nin təsisçisi və baş redaktoru Əvəz…

10 Dekabr 2019
  • GÜNDƏM
  • XuralTAC

Qüdrət Həsənquliyev Milli Məclisin Gəncəyə köçürülməsini təklif etdi

Bütöv Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyasının (BAXCP) sədri, deputat Qüdrət Həsənquliyev Moderator.az saytına qısa müsahibə verib. Müsahibəni xural.com oxucuları üçün təqdim…

8 Dekabr 2019
  • GÜNDƏM
  • XuralTAC

Ümid Partiyası seçkilərdə iştirak qərarı verdi-72 namizədlə

Ümid Partiyası 09 fevral 2020-ci ildə keçiriləcək Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinə növbədənkənar seçkilərində iştiraka qərar verdi. 07 dekabr 2019-cu ildə…

7 Dekabr 2019
  • GÜNDƏM
  • XuralTAC

Cərrahlar Rəşad Mahmudov və Mircəlal Kazımi dünyada bir ilkə imza atdı

Azərbaycanlı cərrahlar Rəşad Mahmudov və Mircəlal Kazımi dünyada ilkə imza atıblar. Publika.az xəbər verir ki, cərrahlar Mərkəzi Gömrük Xəstəxanasında keçirdikləri eyni…

7 Dekabr 2019
Xural.COM